{"id":906,"date":"2019-01-24T12:39:47","date_gmt":"2019-01-24T11:39:47","guid":{"rendered":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/?p=906"},"modified":"2019-02-01T11:27:17","modified_gmt":"2019-02-01T10:27:17","slug":"b2-lopera-italiana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/2019\/01\/24\/b2-lopera-italiana\/","title":{"rendered":"B2. L&#8217;OPERA ITALIANA."},"content":{"rendered":"<h1><a href=\"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/files\/2019\/01\/la-opera-italiana-siglo-xix-7-728.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-910 aligncenter\" src=\"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/files\/2019\/01\/la-opera-italiana-siglo-xix-7-728.jpg\" alt=\"\" width=\"348\" height=\"261\" srcset=\"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/files\/2019\/01\/la-opera-italiana-siglo-xix-7-728.jpg 728w, https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/files\/2019\/01\/la-opera-italiana-siglo-xix-7-728-300x225.jpg 300w, https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/files\/2019\/01\/la-opera-italiana-siglo-xix-7-728-24x18.jpg 24w, https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/files\/2019\/01\/la-opera-italiana-siglo-xix-7-728-36x27.jpg 36w, https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/files\/2019\/01\/la-opera-italiana-siglo-xix-7-728-48x36.jpg 48w\" sizes=\"(max-width: 348px) 100vw, 348px\" \/><\/a><\/h1>\n<h2>&nbsp;<\/h2>\n<h2><span style=\"color: #008000\">1.&nbsp; Ti piace l&#8217;Opera? Interessa alla gente della tua et\u00e0?&nbsp; e a te? Sei mai andato\/a all&#8217;Opera?<\/span><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"color: #008000\">2.&nbsp; Quali compositori e cantanti italiani conosci?<\/span><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"color: #008000\">3.&nbsp; L&#8217;Opera \u00e8 apprezzata nel tuo paese? perch\u00e9 s\u00ec o perch\u00e9 no?<\/span><\/h2>\n<h2>&nbsp;<\/h2>\n<h2><span style=\"color: #008000\">4. Conosci le tessiture vocali della lirica? Quali sono?<\/span><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1 class=\"western\"><span style=\"color: #000000\"><span style=\"font-family: 'Linux Libertine', Georgia, Times, serif\">L&#8217;Opera italiana<\/span><\/span><\/h1>\n<h1 class=\"western\"><span style=\"font-size: small;color: #800000\"><strong><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">Le origini<\/span><\/strong><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">I primordi del melodramma sembra si possano vedere fin dall&#8217;inizio del&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/XVI_secolo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">XVI secolo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;negli \u00abintermedi\u00bb eseguiti fra un atto e l&#8217;altro di una commedia recitata e nella cosiddetta \u00abpastorale drammatica\u00bb, o \u00abtragicommedia\u00bb, durante la quale alcuni personaggi intervenivano nell&#8217;azione drammatica esprimendosi sia cantando che suonando strumenti. I primi librettisti e compositori che musicarono completamente alcuni spettacoli teatrali, dando origine al&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Melodramma\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">melodramma<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, utilizzarono gli stessi soggetti delle tipologie di spettacolo appena citate, poich\u00e9 poteva essere plausibile che un personaggio si esprimesse cantando solo se esso apparteneva al mondo fantastico ed idilliaco dell&#8217;Arcadia.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">La prima opera interamente in musica, la favola pastorale&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Dafne_(opera)\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>Dafne<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;si cominci\u00f2 a progettare in ambiente fiorentino gi\u00e0 nel 1594 per mano del librettista&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ottavio_Rinuccini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Ottavio Rinuccini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;con musica di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Jacopo_Corsi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Jacopo Corsi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Jacopo_Peri\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Jacopo Peri<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">. L&#8217;opera fu rappresentata in pubblico nel 1598.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Negli stessi anni molti altri compositori arrogarono a s\u00e9 il merito di aver dato vita al nuovo tipo di spettacolo:&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Emilio_de%27_Cavalieri\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Emilio de&#8217; Cavalieri<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;nel 1600 ricorda di aver composto, gi\u00e0 tra l&#8217;anno&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/1590\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">1590<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e il&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/1596\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">1596<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;tre pastorali recitate in musica e&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giulio_Caccini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giulio Caccini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;pubblic\u00f2 di tutta fretta la sua&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Euridice_(Caccini)\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>Euridice<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;prima ancora che fosse rappresentata.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h1 class=\"western\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #800000;font-size: small\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>Gli sviluppi locali<\/b><\/span><\/span><\/h1>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Mentre l&#8217;opera prendeva piede in tutta&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Italia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Italia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;ed&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Europa\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Europa<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, nacquero nel paese diverse scuole locali, in particolar modo quella napoletana, romana e veneziana.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h4 class=\"western\"><a name=\"Scuola_napoletana\"><\/a> <span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><b>1. Scuola napoletana<\/b><\/span><\/span><\/span><\/h4>\n<h4 class=\"western\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Nell&#8217;area di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Napoli\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Napoli<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, gi\u00e0 dalla prima met\u00e0 del&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/XVI_secolo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Cinquecento<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;si svilupp\u00f2 una radicata cultura per la composizione e per la musica che porter\u00e0 alla nascita della&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>Scuola musicale napoletana<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">. Quest&#8217;ultima sar\u00e0 punto di riferimento accademico e culturale in tutta Europa raggiungendo per\u00f2 il suo apice intorno al&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/XVIII_secolo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">XVIII secolo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, quando avr\u00e0 il merito di aver fatto nascere l&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Opera_comica\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">opera comica<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e l&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Opera_buffa\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">opera buffa<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">In citt\u00e0, nel corso della met\u00e0 del&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/XVI_secolo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">XVI secolo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;iniziarono ad apparire gi\u00e0 i primi conservatori che diverranno poi punto cardine in tutto il panorama musicale europeo. Questi erano in ordine cronologico il&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Conservatorio_di_Santa_Maria_di_Loreto\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Conservatorio di Santa Maria di Loreto<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(1537), quello della&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Conservatorio_della_Piet\u00e0_dei_Turchini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Piet\u00e0 dei Turchini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(1573), dei&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Conservatorio_dei_Poveri_di_Ges\u00f9_Cristo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Poveri di Ges\u00f9 Cristo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(1589) e quello di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Conservatorio_di_Sant%27Onofrio_a_Porta_Capuana\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Sant&#8217;Onofrio a Porta Capuana<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(1598).<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h4 class=\"western\"><a name=\"Scuola_romana\"><\/a> <span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><b>2. Scuola romana<\/b><\/span><\/span><\/span><\/h4>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Il nuovo tipo di spettacolo si diffuse ben presto a&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Roma\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Roma<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, dove operava il noto prelato-librettista Giulio Rospigliosi (diventato poi&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Papa_Clemente_IX\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">papa Clemente IX<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">) favorito dalla famiglia toscana dei Barberini, ai vertici della vita mondana romana nei primi decenni del Seicento.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Tra i compositori che operarono in questo periodo si possono ricordare:&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Luigi_Rossi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Luigi Rossi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Michelangelo_Rossi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Michelangelo Rossi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Marco_Marazzoli\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Marco Marazzoli<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Paolo_Quagliati\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Paolo Quagliati<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Virgilio_Mazzocchi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Virgilio Mazzocchi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Dagli anni trenta del Seicento i soggetti delle opere mutarono fortemente: a quelli della tradizione pastorale e dell&#8217;Arcadia, si preferirono quelli dei poemi cavallereschi, generalmente di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ludovico_Ariosto\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Ludovico Ariosto<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Torquato_Tasso\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Torquato Tasso<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, oppure quelli tratti dall&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Agiografia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">agiografia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;cristiana e dalla&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Commedia_dell%27arte\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">commedia dell&#8217;arte<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Aument\u00f2 il numero dei personaggi e di conseguenza divennero molteplici gli intrecci drammatici. Inoltre si svilupp\u00f2 un nuovo metodo di intonazione dei versi del recitativo, pi\u00f9 adatto alle diverse situazioni scaturite dalla ricca trama e che fosse pi\u00f9 vicino al parlato, ricco di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Parentetica\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">parentetiche<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;a discapito dello&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Stile_paratattico\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">stile paratattico<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;che aveva tanto caratterizzato le prime opere fiorentine. Si assistette ad un notevole aumento delle arie virtuosistiche e cariche di effusioni liriche.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h4 class=\"western\"><a name=\"Scuola_veneziana\"><\/a> <span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><b>3. Scuola veneziana<\/b><\/span><\/span><\/span><\/h4>\n<h4 class=\"western\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">La citt\u00e0 di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Venezia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Venezia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;fu un polo importantissimo per la diffusione dell&#8217;opera in musica, perch\u00e9 \u00e8 a Venezia, con l&#8217;apertura del primo teatro d&#8217;opera pubblico, il&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Teatro_San_Cassiano\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Teatro San Cassiano<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(nel 1637), che questo genere artistico si rivela praticabile ovunque e, non pi\u00f9 destinato ad una \u00e9lite di intellettuali e aristocratici, acquista carattere di intrattenimento.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/h4>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">I teatri erano gi\u00e0 adibiti alla recita di commedie e vennero solo riadattati da alcune ricche famiglie, per\u00f2 questa tendenza fu di grande importanza perch\u00e9 di fatto ci si dirigeva sempre pi\u00f9 verso una concezione imprenditoriale dell&#8217;opera in musica.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">I soggetti della nuova opera in musica erano in genere tratti dalla&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Storia_romana\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">storia romana<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e dalle leggende su&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Troia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Troia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, per celebrare gli ideali eroici e la nobile genealogia dello Stato veneziano, comunque non mancano vicende amorose e romanzesche.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Le opere contano per lo pi\u00f9 di tre atti, diversamente da quelle principesche che di norma ne contavano cinque. Gran parte della versificazione \u00e8 ancora quella del recitativo, tuttavia spesso nei momenti di forte tensione emotiva vi sono frasi melodiche ariose dette&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Arioso\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">arie cavate<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;proprio perch\u00e9 \u00abtolte\u00bb dal recitativo.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Le strutture chiuse si incontrano in episodi gioiosi, con personaggi buffi; giovani; damigelle&#8230;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Gli operisti che pi\u00f9 contribuirono alla notoriet\u00e0 e allo sviluppo dell&#8217;opera veneziana furono&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Claudio_Monteverdi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Claudio Monteverdi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Francesco_Cavalli\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Francesco Cavalli<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Antonio_Cesti\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Antonio Cesti<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h1 class=\"western\"><span style=\"color: #800000;font-size: medium\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><b>Settecento<\/b><\/span><\/span><\/h1>\n<h3 class=\"western\"><a name=\"Opera_seria\"><\/a> <span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><b>Opera seria<\/b><\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<h3 class=\"western\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Durante il Settecento la vita artistica e culturale italiana fu fortemente influenzata dagli ideali estetici e poetici degli appartenenti all&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Accademia_dell%27Arcadia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Accademia dell&#8217;Arcadia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">I poeti arcadici apportarono molte modifiche sul dramma musicale serio italiano, tra cui:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la semplificazione della trama;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la soppressione dei soggetti comici;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la riduzione del numero delle arie;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">la tendenza all&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Isometria\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">isometria<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">;<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la predilezione per le trame del teatro tragico antico e per quello francese moderno, in cui si esaltassero i valori della fedelt\u00e0, dell&#8217;amicizia, della virt\u00f9 e che celebrassero il potere assoluto del sovrano.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Fra i poeti dell&#8217;epoca, quello che godette maggiore fortuna come librettista (e che la mantenne per secoli dopo la sua morte) fu&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Pietro_Metastasio\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Pietro Metastasio<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, appartenente all&#8217;Accademia dell&#8217;Arcadia.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">L&#8217;influenza delle teorie arcadiche si pu\u00f2 notare nella tendenza a comporre arie isometriche di ugual numero di versi, dal linguaggio semplice ed eufonico.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Durante il Settecento il grande sviluppo dell&#8217;aria ne accentua il forte distacco dal recitativo, caratterizzato da:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">una maggiore limitatezza delle espressioni armoniche del basso continuo;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">l&#8217;irrigidimento delle cadenze;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">il ritmo del testo in versi sciolti riprodotto sommariamente;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la tendenza ad utilizzare, specie in determinate situazioni cariche di retorica, andamenti melodici stereotipati.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Il recitativo pi\u00f9 impiegato \u00e8 quello &#8216;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Recitativo_secco\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">secco<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&#8216; o &#8216;semplice&#8217;, chiamato cos\u00ec perch\u00e9 &#8216;semplicemente&#8217; accompagnato dal solo basso continuo. Raramente si utilizza quello &#8216;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Recitativo_accompagnato\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">accompagnato<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&#8216; o &#8216;obbligato&#8217; o &#8216;strumentato&#8217;, nato attorno al 1720, dall&#8217;usanza di accompagnare gli &#8216;ariosi&#8217; con l&#8217;orchestra.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Nella seconda parte del Settecento si assistette, per volont\u00e0 di alcuni sovrani e di esimi compositori e librettisti alle loro dipendenze, al tentativo di fondere l&#8217;opera italiana con la &#8216;tragedie lirique&#8217; francese.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Questo tentativo fu incoraggiato dal ducato di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Parma\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Parma<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, la corte italiana pi\u00f9 sensibile alla cultura d&#8217;oltralpe. Per lo sposalizio di Isabella (figlia di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Filippo_di_Borbone\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Filippo di Borbone<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, sposato con la figlia del&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Re_di_Francia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">re di Francia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Luigi_XV\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Luigi XV<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">) con&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_II_d%27Asburgo-Lorena\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giuseppe arciduca d&#8217;Austria<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Tommaso_Traetta\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Tommaso Traetta<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, compositore chiamato a corte dal direttore degli spettacoli e ministro della Real Casa&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Guillaume_du_Tillot\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Guillaume du Tillot<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, compose uno spettacolo teatrale molto vicino allo stile francese. A Vienna per l&#8217;occasione si presentarono due&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Festa_teatrale\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">feste teatrali<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">. Mesi dopo l&#8217;arciduca commission\u00f2 a Traetta la composizione di una festa teatrale per il genetliaco della moglie.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Tutte queste spinte assolutamente positive verso l&#8217;opera francese vennero accolte e portate alla loro massima espressione dal compositore tedesco&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Christoph_Willibald_Gluck\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Christoph Willibald Gluck<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;in collaborazione con il librettista italiano&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ranieri_de%27_Calzabigi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Ranieri de&#8217; Calzabigi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, artefici della cosiddetta &#8216;riforma dell&#8217;opera&#8217;.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">I caratteri fondamentali dell&#8217;opera seria italiana alla fine del Settecento sono:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">l&#8217;importanza conferita al coro, visto sempre pi\u00f9 come personaggio attivo nell&#8217;azione drammatica;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">il rifiuto dell&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Aria_col_da_capo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">aria col da capo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e delle obsolete strutture che avevano caratterizzato un&#8217;epoca che si pu\u00f2 definire &#8216;dei virtuosi&#8217;, in favore di strutture pi\u00f9 semplici e dinamiche, come l&#8217;aria bipartita, la cavatina, l&#8217;aria in forma di rond\u00f2;<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la tendenza a far s\u00ec che l&#8217;organico orchestrale si esprima al massimo delle sue potenzialit\u00e0, con il conseguente aumento degli &#8216;orchestrati d&#8217;azione&#8217;. L&#8217;unit\u00e0 di misura fulcro del melodramma \u00e8 ora la &#8216;scena&#8217;;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">i libretti sono pi\u00f9 legati ai testi della letteratura moderna;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la metrica \u00e8 assai varia e aperta a nuove sperimentazioni e combinazioni.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 class=\"western\"><a name=\"Opera_comica\"><\/a> <span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><b>Opera comica<\/b><\/span><\/span><\/span><\/h3>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #333333\"><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/File:RealTeatroSanCarloNaples15.jpg\"><span style=\"color: #c8ccd1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/c\/ce\/RealTeatroSanCarloNaples15.jpg\/310px-RealTeatroSanCarloNaples15.jpg\" width=\"313\" height=\"236\" align=\"BOTTOM\" border=\"1\"><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"> Il&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Teatro_San_Carlo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">San Carlo di Napoli<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(1737). Il pi\u00f9 antico teatro lirico al mondo ancora attivo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a name=\"cite_ref-1\"><\/a> <span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">L&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Opera_buffa\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">opera buffa<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;\u00e8 uno stile sviluppatosi nel Settecento a&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Napoli\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Napoli<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e prese successivamente piede prima a&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Roma\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Roma<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e poi in tutta&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Italia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Italia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;fino all&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Europa\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Europa<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;intera. La corrente si svilupp\u00f2 in maniera stabile nella citt\u00e0 partenopea dove si ebbe ancor prima dell&#8217;opera buffa, l&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Opera_comica\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">opera comica<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Napoli\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Napoli<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, durante il&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/XVIII_secolo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">XVIII secolo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, fu uno dei centri musicali pi\u00f9 rilevanti di tutto il palcoscenico europeo e simbolo di questa cultura ampiamente radicata in citt\u00e0 sta nella nascita del&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Teatro_San_Carlo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Real teatro San Carlo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Opera_italiana#cite_note-1\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">[1]<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Questa forma inizi\u00f2 a svilupparsi con l&#8217;opera&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Il_trionfo_dell%27onore\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>Il trionfo dell&#8217;onore<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Alessandro_Scarlatti\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Alessandro Scarlatti<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;nel&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/1718\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">1718<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">. Iniziata su libretto in&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Lingua_napoletana\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">napoletano<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, venne presto italianizzata con le opere di Scarlatti,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Battista_Pergolesi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Pergolesi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/La_serva_padrona\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>La serva padrona<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/1733\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">1733<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">),&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Niccol\u00f2_Piccinni\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Piccinni<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/La_Cecchina\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>La Cecchina<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/1760\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">1760<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">),&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Paisiello\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Paisiello<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Nina,_o_sia_La_pazza_per_amore\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>Nina<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/1789\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">1789<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">),&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Domenico_Cimarosa\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Cimarosa<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;(<\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Il_matrimonio_segreto\">Il <\/a><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Il_matrimonio_segreto\">matrimonio segreto<\/a><\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/1792\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">1792<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">), e quindi le grandi opere comiche di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Wolfgang_Amadeus_Mozart\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Mozart<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e, pi\u00f9 tardi, di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Gioachino_Rossini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Rossini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Gaetano_Donizetti\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Donizetti<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">I primi compositori di opere buffe furono&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Battista_Pergolesi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giovanni Battista Pergolesi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Nicola_Bonifacio_Logroscino\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Nicola Bonifacio Logroscino<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Baldassare_Galuppi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Baldassare Galuppi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Alessandro_Scarlatti\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Alessandro Scarlatti<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Leonardo_Vinci\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Leonardo Vinci<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Leonardo_Leo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Leonardo Leo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Francesco_Feo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Francesco Feo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">. Il lavoro di costoro, tutti operanti a&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Napoli\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Napoli<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;o&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Venezia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Venezia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, venne poi ripreso ed ampliato da&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Niccol\u00f2_Piccinni\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Niccol\u00f2 Piccinni<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Paisiello\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giovanni Paisiello<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Domenico_Cimarosa\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Domenico Cimarosa<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">L&#8217;opera comica si distingue da quella seria per molteplici caratteristiche:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">l&#8217;importanza affidata all&#8217;azione scenica e, di conseguenza, la necessit\u00e0 che la musica seguisse i cambiamenti dell&#8217;azione drammatica, enfatizzando l&#8217;espressivit\u00e0 delle parole;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la scelta di cantanti che fossero anche ottimi attori per valorizzare l&#8217;azione;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">le dotazioni sceniche e organico orchestrale ridotti;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la presenza di pochi personaggi (per lo meno nell&#8217;opera comica breve-intermezzo, diversa dall&#8217;opera comica di dimensioni intere, che prender\u00e0 piede pi\u00f9 tardi) e trame semplici;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify\">\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">i libretti ispirati alla commedia dell&#8217;arte, con soggetti realistici, linguaggio colloquiale, espressioni gergali;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify\">\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">per quanto riguarda la vocalit\u00e0: il netto rifiuto del canto virtuosistico; la tendenza alla pronuncia errata delle parole; la frequente presenza di tic melodici e ritmici; l&#8217;inserimento di onomatopee e di interiezioni varie;<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li style=\"text-align: justify\">\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">la versificazione spesso caratterizzata da ipermetrie per rendere pi\u00f9 realisticamente effetti di sbadiglio, starnuto, risata; la presenza di frasi brevi e scattanti con molte terminazioni tronche e sdrucciole.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Nella seconda parte del Settecento l&#8217;opera comica deve la sua fortuna alla collaborazione del drammaturgo&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Carlo_Goldoni\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Carlo Goldoni<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;con il musicista&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Baldassare_Galuppi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Baldassare Galuppi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Grazie a Goldoni l&#8217;opera comica acquisisce molta pi\u00f9 dignit\u00e0 dell&#8217;intermezzo; egli infatti ne fissa l&#8217;organizzazione formale in 2-3 atti, creando libretti per opere di ampio respiro, che differiscono significativamente da quelle del primo Settecento per la complessit\u00e0 delle trame e della psicologia dei personaggi tra i quali se ne annoverano alcuni di seri, a discapito di quelli caricaturati in maniera esasperata. Ora vi sono presenti anche intrecci amorosi, trame che vedano al loro centro il conflitto tra le diverse classi sociali e anche spunti autoreferenziali.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Dalla collaborazione di Goldoni con un altro famoso compositore,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Niccol\u00f2_Piccinni\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Niccol\u00f2 Piccinni<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, nacque il genere semiserio, che vede agire durante lo spettacolo due personaggi buffi, due nobili e due mezzi caratteri.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">La versificazione Goldoniana \u00e8 caratterizzata da uno stile pi\u00f9 omogeneo rispetto a quello polimetrico dei lavori precedenti.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Per lo sviluppo dell&#8217;opera comica ebbe una notevole importanza la &#8216;farsa in un atto&#8217;, un tipo di spettacolo musicale inizialmente pensato come riassunto di un&#8217;opera comica di grandi dimensioni, ma che col tempo acquisisce sempre di pi\u00f9 la propria dignit\u00e0, divenendo un genere a s\u00e9 stante, caratterizzato da: una vocalit\u00e0 nettamente virtuosistica; l&#8217;affinamento dell&#8217;orchestrazione; la grande importanza affidata alla regia; la presenza di equivoci e sorprese durante l&#8217;azione.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<h1 class=\"western\"><span style=\"color: #800000;font-size: large\"> <span style=\"font-family: Arial, sans-serif\">Ottocento e Novecento<\/span><\/span><\/h1>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #333333\"><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/File:Composer_Rossini_G_1865_by_Carjat.jpg\"><span style=\"color: #c8ccd1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/4\/46\/Composer_Rossini_G_1865_by_Carjat.jpg\/220px-Composer_Rossini_G_1865_by_Carjat.jpg\" width=\"223\" height=\"280\" align=\"BOTTOM\" border=\"1\"><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Gioachino_Rossini\">Gioachino Rossini<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Durante l&#8217;Ottocento ebbero molta fortuna le opere di autori quali&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Gioachino_Rossini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Gioachino Rossini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Vincenzo_Bellini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Vincenzo Bellini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Gaetano_Donizetti\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Gaetano Donizetti<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_Verdi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giuseppe Verdi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">In generale i libretti delle opere di questo periodo furono influenzati dalla letteratura nazionale ma anche dal nascente&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Romanticismo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">romanticismo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;europeo e da&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/William_Shakespeare\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">William Shakespeare<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;di conseguenza le trame sono spesso basate sui moti interiori dei personaggi, non di rado protagonisti di storie d&#8217;amore passionali e azioni tragiche. Le figure pi\u00f9 presenti sono quelle del tiranno e della donna innamorata. All&#8217;opera comique francese si debbono i molteplici effetti spettacolari e i colpi di scena. Il libretto consta di norma di 2-3 atti.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Durante l&#8217;Ottocento si stabil\u00ec un preciso rapporto tra il ruolo del cantante e la sua voce:<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">scomparve la voce del castrato, le parti del quale vennero affidate ad un&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Contralto\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">contralto<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;&#8216;en travesti&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">a poco a poco al&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Tenore\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">tenore<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;non vennero pi\u00f9 affidate le parti da antagonista, anzi, egli incarn\u00f2 sempre pi\u00f9 spesso l&#8217;ideale dell&#8217;eroe innamorato ed estremamente passionale<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">al&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Basso_(voce)\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">basso<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;vennero affidate parti solenni, arie miste di saggezza e moralit\u00e0<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">si diede grande importanza al&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Baritono\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">baritono<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, antagonista in amore del tenore (come lo \u00e8 del soprano il suo corrispondente femminile -il&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Mezzosoprano\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">mezzosoprano<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">)<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">la voce del&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Soprano\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">soprano<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;fu ormai inscindibilmente associata a delicatissime quanto idealizzate e angeliche figure femminili, fragili ma al contempo spesso forti dei valori della&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>pudicitia<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e della castit\u00e0.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p align=\"CENTER\"><span style=\"color: #333333\"><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/File:Giuseppe_Verdi_by_Giovanni_Boldini.jpg\"><span style=\"color: #c8ccd1\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/5\/55\/Giuseppe_Verdi_by_Giovanni_Boldini.jpg\/220px-Giuseppe_Verdi_by_Giovanni_Boldini.jpg\" width=\"204\" height=\"274\" align=\"BOTTOM\" border=\"1\"><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p align=\"LEFT\"><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giuseppe_Verdi\">Giuseppe Verdi<\/a><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Fino a quasi la met\u00e0 del XIX secolo la metrica dei libretti era caratterizzata dal prevalente utilizzo di versi parisillabi, assai incisivi e adatti al nuovo tipo di situazione scenica. Il testo \u00e8 generalmente molto essenziale. Molto utilizzata \u00e8 la quadratura isometrica.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Dalla met\u00e0 del secolo in poi, molti librettisti cominciarono a sperimentare nuove strutture metriche pi\u00f9 flessibili: molteplici sono le strofe polimetriche, i versi con sillabe dispari e le forme metriche mescolate tra loro.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">L&#8217;organizzazione formale del melodramma ottocentesco si fonda su quella che&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Abramo_Basevi\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Abramo Basevi<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;ha definito&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Solita_forma\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>solita forma<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #0b0080\"><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giacomo_Puccini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giacomo Puccini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Sullo scorcio dell&#8217;Ottocento e nei primi decenni del Novecento i maggiori compositori che si dedicarono al melodramma furono:&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Pietro_Mascagni\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Pietro Mascagni<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Ruggero_Leoncavallo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Ruggero Leoncavallo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Umberto_Giordano\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Umberto Giordano<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Francesco_Cilea\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Francesco Cilea<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">,&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Antonio_Smareglia\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Antonio Smareglia<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">e soprattutto&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giacomo_Puccini\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giacomo Puccini<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">I critici li hanno accomunati con l&#8217;epiteto di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giovane_Scuola\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Giovane Scuola<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;e, a partire da&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Cavalleria_rusticana_(opera)\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>Cavalleria rusticana<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;di Mascagni, alcuni di loro hanno seguito la via dell&#8217;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Opera_verista\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">opera verista<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">, che ebbe particolare fortuna nell&#8217;ultimo decennio del XIX secolo.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">I librettisti prendono spunto dal romanticismo d&#8217;oltralpe; dalla&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Scapigliatura\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">scapigliatura<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">(alcuni librettisti, tra cui&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Arrigo_Boito\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Arrigo Boito<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;erano degli scapigliati); dal&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Naturalismo_(letteratura)\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">naturalismo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">francese di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/\u00c9mile_Zola\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">\u00c9mile Zola<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">; dal&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Verismo\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">verismo<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Giovanni_Verga\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Verga<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">. I soggetti e il linguaggio sono quelli della vita quotidiana, nella riproduzione della quale gli spettatori possano identificarsi. L&#8217;opera verista \u00e8 caratterizzata da una passionalit\u00e0 drammatica e straziante, da storie truculente di intrighi familiari e gelosie. Si hanno anche opere con soggetti storici o esotici.<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p lang=\"it-IT\" style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\">Sulla linea (gi\u00e0 adottata dal tardo Verdi) di rottura del susseguirsi di versi isosillabici, specie se parisillabi, lo sperimentalismo dei librettisti tra Ottocento e Novecento si fa sempre pi\u00f9 forte. La metrica \u00e8 assolutamente flessibile, e mutante.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Dal punto di vista musicale la struttura \u00e8 estremamente scorrevole, le arie sono concise, i periodi melodici spesso interrotti. La vocalit\u00e0 \u00e8 stentorea e spinta, le note acute vengono prese di scatto e spesso subito interrotte, per ottenere un effetto pi\u00f9 naturalistico, pi\u00f9 vicino al parlato. Notevole \u00e8 l&#8217;impiego delle masse orchestrali, spesso dedite a far trasparire melodie esotiche o dal colore locale (in questa tendenza si nota molto l&#8217;influsso di opere francesi come la&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Carmen_(opera)\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\"><i>Carmen<\/i><\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">&nbsp;di&nbsp;<\/span><\/span><\/span><\/span><a href=\"https:\/\/it.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Bizet\"><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">Bizet<\/span><\/span><\/span><\/span><\/a><span style=\"color: #333333\"><span style=\"font-family: Arial, sans-serif\"><span style=\"font-size: small\"><span lang=\"it-IT\">).<\/span><\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p>ALTRE ENTRATE DI TEMATICA OPER\u00cdSTICA<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/2016\/11\/07\/litaliano-allopera-2\/\">2 ARIE FAMOSE<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/2015\/03\/24\/litaliano-allopera\/\">LA LINGUA ITALIANA NELL&#8217;OPERA<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 1.&nbsp; Ti piace l&#8217;Opera? Interessa alla gente della tua et\u00e0?&nbsp; e a te? Sei mai andato\/a all&#8217;Opera? &nbsp; 2.&nbsp; Quali compositori e cantanti italiani conosci? &nbsp; 3.&nbsp; L&#8217;Opera \u00e8 apprezzata nel tuo paese?&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1581,"featured_media":910,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[11909],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/906"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1581"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=906"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":911,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/906\/revisions\/911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/media\/910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/italianoperte\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}