{"id":152,"date":"2022-10-25T05:10:56","date_gmt":"2022-10-25T05:10:56","guid":{"rendered":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/?p=152"},"modified":"2022-10-25T05:32:55","modified_gmt":"2022-10-25T05:32:55","slug":"palabras-primitivas-y-derivadas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/2022\/10\/25\/palabras-primitivas-y-derivadas\/","title":{"rendered":"Palabras primitivas y derivadas"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt\"><strong>PALABRAS PRIMITIVAS, DERIVADAS, FAMILIAS DE PALABRAS, PREFIJOS Y SUFIJOS.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong>Palabra primitiva<\/strong>&nbsp;es aquella palabra original, que&nbsp;no procede de otra.<\/p>\n<p>Por&nbsp;ejemplo:&nbsp;Flor &#8211;&nbsp;\u00c1rbol &#8211;&nbsp;Jard\u00edn &#8211;&nbsp;Deporte -Basura &#8211;&nbsp;Queso &#8211;&nbsp;Calle &#8211;&nbsp;Sal &#8211;&nbsp;Ojo &#8211;&nbsp;Libro<\/p>\n<p><strong>Palabra derivada<\/strong>&nbsp;es aquella que&nbsp;no es original, sino que se forma a partir de una palabra primitiva.<\/p>\n<p>Marino (procede de mar)&nbsp;<br \/>\nPanader\u00eda (procede de pan)<br \/>\nLe\u00f1ador (procede de le\u00f1a)<br \/>\nVerdoso (procede de verde)<br \/>\nGatear (procede de gato)<br \/>\nGolazo (procede de gol)<br \/>\nGotera (procede de gota)<br \/>\nCarnicero (procede de carne)<br \/>\nBanquero (procede de banco)<br \/>\nPecera (procede de pez)<\/p>\n<p><strong>Las palabras derivadas se forman a partir de la palabra primitiva<\/strong>:<\/p>\n<p>Se toma su&nbsp;ra\u00edz&nbsp;o&nbsp;lexema&nbsp;(n\u00facleo de la palabra donde reside su significado) y se le a\u00f1ade un \u201cmorfema\u201d, que puede ir delante o detr\u00e1s de la ra\u00edz:<\/p>\n<ul>\n<li>Si va delante se denomina&nbsp;prefijo.<\/li>\n<li>Si va detr\u00e1s se denomina&nbsp;sufijo.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Veamos un&nbsp;ejemplo:<\/p>\n<p>Palabra primitiva:&nbsp;<span style=\"color: #ff0000\">Hoj<\/span>a&nbsp;(hemos marcado en rojo su ra\u00edz o lexema).<\/p>\n<p>Palabra derivada a\u00f1adiendo un sufijo:&nbsp;<span style=\"color: #ff0000\">Hoj<\/span><span style=\"color: #0000ff\">arasca<\/span>&nbsp;(en rojo la ra\u00edz; en azul el sufijo).<\/p>\n<p>Palabra derivada a\u00f1adiendo un prefijo:&nbsp;<span style=\"color: #339966\">Des<\/span><span style=\"color: #ff0000\">hoj<\/span><span style=\"color: #0000ff\">ar&nbsp;<\/span>(en rojo la ra\u00edz; en verde el prefijo; en azul el sufijo)<\/p>\n<p>Veamos&nbsp;ejemplos de palabras derivadas con prefijos:<\/p>\n<p>Habitar \u2013 deshabitar<br \/>\nL\u00f3gico \u2013 il\u00f3gico<br \/>\nHacer &#8211; rehacer<\/p>\n<p>Veamos&nbsp;ejemplos de palabras derivadas con sufijos:<\/p>\n<p>Ni\u00f1o \u2013 ni\u00f1era<br \/>\nLe\u00f1a \u2013 le\u00f1ador<br \/>\nMoneda &#8211; monedero<\/p>\n<p>El&nbsp;grupo formado por la palabra primitiva y sus palabras derivadas&nbsp;se denomina \u201c<strong>familia de palabras<\/strong>\u201d.<\/p>\n<p>La palabra primitiva y sus palabras derivadas mantienen una parte en com\u00fan: la&nbsp;ra\u00edz&nbsp;o&nbsp;lexema.<\/p>\n<p>Veamos algunos ejemplos (en rojo se ha destacado su ra\u00edz o lexema):<\/p>\n<p>Palabra primitiva:&nbsp;pan<br \/>\nFamilia de palabras:&nbsp;<span style=\"color: #ff0000\">pan<\/span>,&nbsp;<span style=\"color: #ff0000\">pan<\/span>adero,&nbsp;<span style=\"color: #ff0000\">pan<\/span>ecillo,&nbsp;<span style=\"color: #ff0000\">pan<\/span>ader\u00eda, em<span style=\"color: #ff0000\">pan<\/span>ar, em<span style=\"color: #ff0000\">pan<\/span>adilla,&nbsp;<span style=\"color: #ff0000\">pan<\/span>ificadora&#8230;<\/p>\n<p>Palabra primitiva: fruta<br \/>\nFamilia de palabras: <span style=\"color: #ff0000\">frut<\/span>a, <span style=\"color: #ff0000\">frut<\/span>er\u00eda, <span style=\"color: #ff0000\">frut<\/span>ero, <span style=\"color: #ff0000\">frut<\/span>al&#8230;<\/p>\n<p>Palabra primitiva: carne<br \/>\nFamilia de palabras: <span style=\"color: #ff0000\">carn<\/span>e, <span style=\"color: #ff0000\">carn<\/span>icero, <span style=\"color: #ff0000\">carn<\/span>icer\u00eda, <span style=\"color: #ff0000\">c\u00e1rn<\/span>ico, <span style=\"color: #ff0000\">carn<\/span>\u00edvoro&#8230;<\/p>\n<p>Palabra primitiva: Flor&nbsp;<br \/>\nFamilia de palabras: <span style=\"color: #ff0000\">flor<\/span>, <span style=\"color: #ff0000\">flor<\/span>ister\u00eda, <span style=\"color: #ff0000\">flor<\/span>ero, <span style=\"color: #ff0000\">flor<\/span>al\u2026<\/p>\n<p>Palabra primitiva: \u00c1rbol&nbsp;<br \/>\nFamilia de palabras: <span style=\"color: #ff0000\">\u00e1rb<\/span>ol, <span style=\"color: #ff0000\">arb<\/span>oleda, <span style=\"color: #ff0000\">arb<\/span>usto,<span style=\"color: #ff0000\"> arb<\/span>\u00f3reo, en<span style=\"color: #ff0000\">arb<\/span>olar\u2026<\/p>\n<p>Palabra primitiva: pelo<br \/>\nPalabras derivadas: <span style=\"color: #ff0000\">pel<\/span>uca, <span style=\"color: #ff0000\">pel<\/span>uquero, <span style=\"color: #ff0000\">pel<\/span>uquer\u00eda, <span style=\"color: #ff0000\">pel<\/span>uqu\u00edn<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>V\u00cdDEOS interesantes para repasar y que te quede claro. \u00a1Presta atenci\u00f3n!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/YC5OwuXhYqs\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/CFOB_zJ1_DQ\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>En los siguientes enlaces podr\u00e1s realizar EJERCICIOS para afianzar lo aprendido. \u00a1Adelante!<\/strong><\/p>\n<p>Liveworksheets de palabras primitivas y derivadas:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/fo1380627pm\"><span style=\"font-weight: 400\">primitivas y derivadas 1 <\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/co1490126po\"><span style=\"font-weight: 400\">primitivas y derivadas 2<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/rn2686239uv\"><span style=\"font-weight: 400\">primitivas y derivadas 3<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/bj523182gr\"><span style=\"font-weight: 400\">primitivas y derivadas 4<\/span><\/a><\/p>\n<p>Liveworksheets de familias de palabras:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/xf444074xi\"><span style=\"font-weight: 400\">familia de palabras 1&nbsp;<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/xi1816052ek\"><span style=\"font-weight: 400\">familia de palabras 2&nbsp;<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/av384641vq\"><span style=\"font-weight: 400\">familia de palabras 3<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<p>Liveworksheets de prefijos y sufijos:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/jr1989591ql\"><span style=\"font-weight: 400\">prefijos y sufijos 1<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/ln6078pz\"><span style=\"font-weight: 400\">prefijos y sufijos 2&nbsp;<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/yv1543158lv\"><span style=\"font-weight: 400\">prefijos y sufijos 3&nbsp;<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/xg2978335lp\"><span style=\"font-weight: 400\">prefijos y sufijos 4&nbsp;<\/span><\/a><\/p>\n<p>Liveworksheets de morfemas y lexemas (formaci\u00f3n de palabras):<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/my385050cl\"><span style=\"font-weight: 400\">morfemas y lexemas 1<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/tp2506762iy\"><span style=\"font-weight: 400\">morfemas y lexemas 2&nbsp;<\/span><\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/es.liveworksheets.com\/hr2430354ih\"><span style=\"font-weight: 400\">morfemas y lexemas 3&nbsp;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PALABRAS PRIMITIVAS, DERIVADAS, FAMILIAS DE PALABRAS, PREFIJOS Y SUFIJOS. Palabra primitiva&nbsp;es aquella palabra original, que&nbsp;no procede de otra. Por&nbsp;ejemplo:&nbsp;Flor &#8211;&nbsp;\u00c1rbol &#8211;&nbsp;Jard\u00edn &#8211;&nbsp;Deporte -Basura &#8211;&nbsp;Queso &#8211;&nbsp;Calle &#8211;&nbsp;Sal &#8211;&nbsp;Ojo &#8211;&nbsp;Libro Palabra derivada&nbsp;es aquella que&nbsp;no es original, sino&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":13494,"featured_media":154,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13494"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":156,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152\/revisions\/156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/media\/154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogsaverroes.juntadeandalucia.es\/miblogdeclasesil\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}